อาหารสายยาง อย่างไรที่เหมาะสมกับการให้ทางสายให้อาหาร

[siritidaphon]

อาหารสายยาง อย่างไรที่เหมาะสมกับการให้ทางสายให้อาหาร

อาหารที่เหมาะสมสำหรับการให้ทางสายยาง ไม่ได้ดูแค่เรื่องสารอาหารครบ 5 หมู่เท่านั้น แต่ต้องมี "คุณสมบัติทางกายภาพ" ที่ถูกต้องเพื่อให้ไหลผ่านสายยางได้สะดวกและปลอดภัยต่อระบบย่อยของผู้ป่วยครับ

โดยทั่วไปอาหารทางสายยางแบ่งเป็น 2 ประเภทหลัก ซึ่งมีความเหมาะสมต่างกันดังนี้ครับ:

1. อาหารปั่นผสมเอง (Blenderized Diet)

คือการนำอาหารสดมาปรุงสุกและปั่นให้ละเอียด เหมาะสำหรับผู้ดูแลที่มีเวลาและต้องการประหยัดค่าใช้จ่าย

ความหนืดที่เหมาะสม: ต้องปั่นจนเหลวเป็นเนื้อเดียวกัน ไม่มีกากหรือชิ้นเนื้อหลงเหลือ (ควรกรองด้วยตะแกรงตาถี่ 2 รอบ)

สัดส่วน 5 หมู่:

โปรตีน: อกไก่ลอกหนัง, ไข่ขาวต้ม, ปลาน้ำจืดเนื้อขาว

คาร์โบไฮเดรต: ข้าวสวย, ข้าวกล้อง, ฟักทอง, กล้วยน้ำว้าสุก

ไขมัน: น้ำมันรำข้าว, น้ำมันมะกอก, น้ำมันถั่วเหลือง

วิตามิน/ใยอาหาร: ผักกาดขาว, ตำลึง, แครอท (ต้มจนเปื่อยก่อนปั่น)

ความสะอาด: ต้องปรุงสุกใหม่ (ต้มจนเดือด) และใช้ภายใน 24 ชม. (แช่ตู้เย็น)


2. อาหารทางการแพทย์ (Commercial Formula)

คืออาหารสูตรสำเร็จรูป (แบบผงชงหรือแบบน้ำพร้อมดื่ม) เหมาะสำหรับผู้ป่วยที่มีโรคเฉพาะทางหรือผู้ดูแลที่ต้องการความสะดวก

สูตรมาตรฐาน (Standard): สำหรับผู้ป่วยทั่วไปที่ย่อยปกติ

สูตรเฉพาะโรค:

เบาหวาน: ดัชนีน้ำตาลต่ำ คุมระดับน้ำตาลได้ดี

โรคไต: จำกัดโปรตีนและแร่ธาตุ (ฟอสฟอรัส, โพแทสเซียม)

โรคตับ/ปอด: ปรับสัดส่วนพลังงานให้เหมาะสมกับอวัยวะที่ทำงานหนัก

ข้อดี: สารอาหารแม่นยำ สะอาด ละลายน้ำง่าย และไม่ค่อยอุดตันสายยาง


3. ลักษณะ "ที่ดี" ของอาหารทางสายยาง

คุณสมบัติ                 ลักษณะที่ถูกต้อง
ความเข้มข้น           ปกติคือ 1:1 (1 ซีซี ให้พลังงาน 1 แคลอรี่) ไม่ข้นจนหนืด
อุณหภูมิ           อุณหภูมิห้อง (ไม่ควรเย็นจัดจากตู้เย็น หรือร้อนจนลวกจมูก)
ความสะอาด           ปลอดเชื้อ ปรุงสุก ไม่บูดง่าย
ความละเอียด   ต้องไหลผ่านสายยางได้ด้วยแรงโน้มถ่วง (ยกไซริงค์สูงแล้วไหลเอง)


4. สิ่งที่ "ไม่ควร" ใส่ในอาหารทางสายยาง

กะทิหรือไขมันสัตว์: ทำให้อาหารบูดง่ายและอาจทำให้อุดตันสายได้เมื่อเย็นตัวลง

ผักที่มีกากใยเหนียวเกินไป: เช่น ผักบุ้งหรือหน่อไม้ เพราะปั่นให้ละเอียดได้ยาก

ผลไม้รสเปรี้ยวจัด: อาจทำให้ผู้ป่วยแสบท้องหรือท้องเสียได้

ยาที่ไม่ได้บดละเอียด: ห้ามผสมยาลงในมื้ออาหารโดยตรง ควรแยกให้ต่างหาก


💡 เคล็ดลับจากประสบการณ์

หากคุณทำอาหารปั่นเอง แล้วพบว่าอาหาร "ข้นเกินไป" จนไหลยาก ให้ลองเติมน้ำต้มสุกเพิ่มเล็กน้อย หรือใช้ "น้ำต้มสุกที่แช่ใบเตย" มาใช้ปั่นอาหาร จะช่วยให้อาหารมีกลิ่นหอมและชวนให้ผู้ป่วยรู้สึกสดชื่นขึ้นได้ครับ (ในกรณีที่ผู้ป่วยยังรับรู้กลิ่นได้)